Báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B năm 2026 ghi nhận một nghịch lý đáng chú ý: ngành khởi đầu năm với mức tăng trưởng khá ấn tượng, nhưng đà hưng phấn ấy nhanh chóng bị phủ bóng bởi áp lực chi phí nguyên vật liệu và nhiên liệu tăng mạnh. Hàng loạt tiêu đề gần đây phản ánh một bức tranh không mấy lạc quan — cắt giảm nhân sự, đóng cửa nhà máy, ứng dụng AI để tối ưu nguồn lực ngày càng chững lại.
Trong bối cảnh đó, dù các doanh nghiệp lựa chọn phòng thủ hay chủ động tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới, mọi động thái đều đang quy về một điểm chung: bảo toàn và tối ưu hóa lợi nhuận. Đây không phải là một bước ngoặt hoàn toàn mới, mà là sự kết tinh của những thách thức đã đeo bám ngành suốt năm qua — từ áp lực giá cả, thị trường lao động suy yếu, đến chi phí giao dịch xuyên biên giới ngày càng tốn kém.
Theo các báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B mới nhất, ngành thực phẩm và đồ uống đang bước vào giai đoạn tăng trưởng đầy nghịch lý. Nhu cầu tiêu dùng vẫn duy trì, nhưng biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng bị thu hẹp bởi chi phí nguyên liệu, nhân công, logistics và áp lực cạnh tranh liên tục gia tăng.
Thay vì chạy đua mở rộng quy mô như những năm trước, nhiều doanh nghiệp đang chuyển trọng tâm sang bài toán sống còn: làm thế nào để tăng hiệu quả vận hành và bảo vệ lợi nhuận.
Hàng loạt diễn biến trên thị trường đã phản ánh rõ xu hướng này. Từ việc cắt giảm nhân sự, thu hẹp quy mô sản xuất, đóng cửa nhà máy, tái cấu trúc hệ thống phân phối cho đến đẩy mạnh ứng dụng AI nhằm tối ưu nguồn lực hiện có, tất cả đều cho thấy doanh nghiệp F&B đang buộc phải thay đổi để thích nghi với một giai đoạn nhiều biến động.
Một số áp lực lớn đang định hình thị trường F&B năm 2026 gồm:
Đáng chú ý, báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B cũng cho thấy ngay cả những chiến lược mang tính tích cực như phát triển sản phẩm mới, bắt kịp xu hướng tiêu dùng hay đầu tư vào chuyển đổi số cũng không đơn thuần là hoạt động mở rộng kinh doanh. Đằng sau đó là nỗ lực tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh các mô hình kinh doanh truyền thống đang dần bộc lộ giới hạn.
Nói cách khác, năm 2026 không còn là cuộc đua “ai bán được nhiều hơn”, mà là cuộc cạnh tranh về khả năng tối ưu chi phí, nâng cao hiệu suất và thích ứng nhanh với thị trường.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B, ngành thực phẩm và đồ uống đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Hành vi tiêu dùng thay đổi, áp lực lợi nhuận gia tăng cùng sự phát triển của công nghệ đang thúc đẩy doanh nghiệp phải liên tục đổi mới để giữ vững vị thế trên thị trường.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B, “Tinh hoa chốn bản địa” được đánh giá là xu hướng có nội lực phát triển mạnh mẽ nhất. Người tiêu dùng không còn chỉ lựa chọn món ăn dựa trên hương vị hay mức giá, mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc nguyên liệu, cách chế biến và giá trị bản địa đứng sau mỗi sản phẩm.
Các số liệu cho thấy sức hút rõ rệt của xu hướng này:
Sự dịch chuyển này mở ra cơ hội để doanh nghiệp F&B khai thác sâu hơn nguồn nguyên liệu trong nước, làm mới các món ăn truyền thống và xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với từng vùng miền. Thay vì chỉ đưa đặc sản địa phương vào thực đơn như một điểm nhấn, doanh nghiệp có thể biến yếu tố bản địa thành lợi thế cạnh tranh xuyên suốt từ sản phẩm, bao bì đến trải nghiệm tại điểm bán.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B, những món ăn đường phố quen thuộc đang được “nâng cấp” để trở thành lựa chọn mới trong phân khúc trung và cao cấp. Thay vì chỉ cạnh tranh về giá, nhiều thương hiệu đầu tư vào chất lượng nguyên liệu, quy trình chế biến, không gian và trải nghiệm để gia tăng giá trị cho các món ăn truyền thống.
Xu hướng này cũng cho thấy hiệu quả thương mại rõ rệt:
Đối tượng sẵn sàng chi trả cao nhất cho phân khúc này là khách du lịch, khách tiếp đối tác và các gia đình. Đây là nhóm khách hàng không chỉ tìm kiếm hương vị quen thuộc mà còn kỳ vọng trải nghiệm ẩm thực chỉn chu, dịch vụ tốt và không gian phù hợp.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B, xu hướng “ẩm thực xuyên biên giới” đang trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành khi người tiêu dùng trẻ liên tục tìm kiếm những trải nghiệm mới lạ nhưng vẫn quen thuộc. Thay vì lựa chọn các món ăn truyền thống thuần túy, họ sẵn sàng thử những phiên bản kết hợp giữa nhiều nền ẩm thực khác nhau.
Những số liệu nổi bật cho thấy sức hút của xu hướng này:
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong khẩu vị của người tiêu dùng trẻ. Họ không chỉ tìm kiếm một món ăn ngon mà còn mong muốn có trải nghiệm mới để chia sẻ trên mạng xã hội, khám phá văn hóa và tạo dấu ấn cá nhân. Điều đó khiến những món ăn “fusion” trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn bao giờ hết.
Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để làm mới thực đơn mà không cần thay đổi hoàn toàn mô hình kinh doanh. Việc kết hợp nguyên liệu, gia vị hoặc kỹ thuật chế biến từ nhiều nền ẩm thực khác nhau có thể giúp tạo ra sản phẩm mới, thu hút khách hàng trẻ, gia tăng giá trị đơn hàng và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường F&B đang ngày càng sôi động.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B, cá nhân hóa không còn là một điểm cộng trong trải nghiệm khách hàng mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mà người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ, mong đợi ở các thương hiệu F&B. Khách hàng ngày nay không chỉ muốn ăn ngon mà còn muốn được lựa chọn món ăn phù hợp với khẩu vị, chế độ dinh dưỡng và lối sống của riêng mình.
Một số số liệu nổi bật cho thấy xu hướng này đang ngày càng rõ nét:
Xu hướng này đang thúc đẩy các doanh nghiệp F&B thay đổi cách xây dựng thực đơn. Thay vì cung cấp những món ăn cố định, nhiều thương hiệu đã cho phép khách hàng linh hoạt lựa chọn nguyên liệu, mức độ cay, lượng đường, topping hoặc khẩu phần ăn. Đồng thời, việc công khai thông tin dinh dưỡng, calo và thành phần nguyên liệu cũng trở thành yếu tố giúp gia tăng niềm tin và trải nghiệm của người tiêu dùng.
Xem thêm:
Công nghệ trong ngành F&B giờ đây không chỉ xuất hiện ở quầy thanh toán, ứng dụng đặt món hay chiến dịch marketing. AI đã tiến sâu vào cả những khu vực vốn phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm con người: phát triển công thức, kiểm soát hương vị, đánh giá chất lượng và xác minh nguồn gốc nguyên liệu.
Tại Bỉ, nhóm nghiên cứu của Đại học KU Leuven đã phân tích 250 loại bia thương mại thuộc 22 phong cách, đo hơn 200 đặc tính hóa học và kết hợp dữ liệu cảm quan để xây dựng mô hình học máy dự đoán hương vị cũng như mức độ yêu thích của người tiêu dùng. Kết quả sau đó được dùng để điều chỉnh một loại bia có sẵn, giúp cải thiện đánh giá đối với cả phiên bản có cồn và không cồn.
Điều đáng chú ý không nằm ở việc AI “thay người nấu bia”, mà ở khả năng phát hiện những mối quan hệ quá phức tạp giữa thành phần hóa học và cảm nhận vị giác. Đây là nền tảng giúp nhà sản xuất tinh chỉnh sản phẩm nhanh hơn, đặc biệt với những dòng khó tối ưu như bia không cồn.
Tương tự, Mondelez đã ứng dụng công cụ học máy để phát triển và điều chỉnh công thức đồ ăn nhẹ dựa trên các tiêu chí như hương vị, hình thức, giá nguyên liệu, giá trị dinh dưỡng và tác động môi trường. AI trong trường hợp này không chỉ tạo ý tưởng mà còn giúp rút ngắn đáng kể quá trình thử nghiệm công thức trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường.
Tại Phần Lan, Kaffa Roastery phối hợp cùng công ty AI Elev phát triển dòng cà phê mang tên AI-conic. AI đã lựa chọn hỗn hợp gồm bốn loại hạt từ Brazil, Colombia, Ethiopia và Guatemala — một cách phối trộn vượt khỏi công thức hai hoặc ba loại hạt thường thấy.
Sau lần rang thử và đánh giá mù, đội ngũ chuyên gia của Kaffa cho rằng hỗn hợp đạt yêu cầu mà không cần điều chỉnh thêm. Trường hợp này cho thấy AI có thể mở ra những hướng kết hợp mới, trong khi chuyên gia con người vẫn giữ vai trò kiểm chứng và quyết định sản phẩm cuối cùng.
Không dừng ở khâu sáng tạo sản phẩm, AI còn được đưa vào kiểm soát chất lượng. Các hệ thống robot trang bị cảm biến có thể mô phỏng chức năng của mắt, mũi và lưỡi để đánh giá màu sắc, mùi và vị của thực phẩm sản xuất hàng loạt.
Khi kết hợp dữ liệu cảm biến với AI, hệ thống có thể nhận diện sự khác biệt giữa các mẫu nhanh hơn, đồng đều hơn và ít chịu ảnh hưởng bởi mệt mỏi hay khẩu vị cá nhân. Với doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, đây là công nghệ giúp hạn chế sai lệch chất lượng giữa các lô hàng và phát hiện vấn đề trước khi sản phẩm rời nhà máy.
Một hướng ứng dụng khác đang được chú ý là xác minh nguồn gốc và chất lượng nguyên liệu. Các thiết bị quét kết hợp AI với phân tích hóa học có thể nhận diện đặc điểm của trà, cà phê và nhiều loại thực phẩm có giá trị cao.
Thay vì phải nghiền hoặc xử lý mẫu qua nhiều công đoạn, hệ thống có thể so sánh “dấu vân tay” hóa học của nguyên liệu với kho dữ liệu có sẵn. Qua đó, doanh nghiệp có thêm công cụ để phân loại chất lượng, xác minh nguồn gốc, mùa thu hoạch hoặc phát hiện nguyên liệu bị pha trộn và làm giả.
Xa hơn cả hoạt động sản xuất, các nhà nghiên cứu tại Đại học Bang Ohio đã phát triển hệ thống e-Taste, kết hợp cảm biến và bộ phân phối hóa chất không dây để mô phỏng năm vị cơ bản gồm ngọt, chua, mặn, đắng và umami. Công nghệ này đã chứng minh khả năng truyền tín hiệu vị giác từ xa, mở ra triển vọng cho trải nghiệm thực tế ảo, thử món trực tuyến, đào tạo ẩm thực và nghiên cứu sản phẩm.
Những ứng dụng trên cho thấy cuộc đua công nghệ trong ngành F&B đã vượt xa câu chuyện bán hàng nhanh hơn hay quảng cáo chính xác hơn. AI đang can thiệp trực tiếp vào chất lượng sản phẩm — từ lúc công thức còn nằm trong phòng nghiên cứu, nguyên liệu bước vào nhà máy cho đến khi hương vị chạm tới người tiêu dùng.
Trong tương lai, lợi thế có thể không còn thuộc về doanh nghiệp sở hữu nhiều công thức nhất, mà thuộc về đơn vị biết dùng dữ liệu và AI để tạo ra sản phẩm ngon hơn, ổn định hơn và khó bị sao chép hơn.
Sự trỗi dậy của AI trong tự động hóa quy trình làm việc đánh dấu một kỷ nguyên mới của chuyển đổi kỹ thuật số. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng AI trong kinh doanh thông qua chatbot, AI Agent hay các công cụ hỗ trợ công việc. Tuy nhiên, sau giai đoạn thử nghiệm ban đầu, không ít đơn vị nhận ra rằng AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào đúng quy trình vận hành, dữ liệu và mục tiêu quản trị.
Đó cũng là lý do BCanvas AI App ra đời. Thay vì cung cấp một công cụ AI dùng chung, BCanvas cho phép doanh nghiệp xây dựng các ứng dụng AI được “may đo” theo từng quy trình nghiệp vụ cụ thể. Từ dữ liệu đầu vào, biểu mẫu, quy tắc kiểm tra cho đến báo cáo đầu ra đều được thiết kế phù hợp với đặc thù vận hành của từng doanh nghiệp.
Nhờ đó, AI không chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi hay hỗ trợ tác vụ đơn lẻ, mà có thể tham gia trực tiếp vào các hoạt động phân tích, kiểm soát và ra quyết định trong doanh nghiệp.
Một số bài toán doanh nghiệp có thể triển khai với BCanvas AI App:
• AI App lập và phân tích báo cáo quản trị.
• AI App phân tích báo cáo tài chính.
• AI App kế toán, thuế và quản lý chứng từ.
• AI App phân tích Product Mix, biên lợi nhuận và hàng tồn kho.
• AI App chuẩn hóa quy chế và quy trình vận hành nội bộ.
• AI App xây dựng mô hình tài chính và dự báo kinh doanh.
• Các AI App được thiết kế riêng theo nhu cầu quản trị của từng doanh nghiệp.
Với khả năng tùy chỉnh linh hoạt, BCanvas AI App giúp doanh nghiệp khai thác sức mạnh của AI theo cách thực tiễn hơn, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả vận hành và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Đăng ký demo BCanvas AI App dành riêng cho mô hình kinh doanh của bạn!
Nhận tư vấn toàn bộ tính năng phần mềm được thiết kế riêng cho doanh nghiệp bạn với sự tư vấn, đồng hành từ đội ngũ chuyên gia chuyên môn sâu.
Nhìn về dài hạn, báo cáo nghiên cứu thị trường kinh doanh F&B cho thấy ngành thực phẩm và đồ uống sẽ không còn cạnh tranh chủ yếu bằng quy mô hay số lượng điểm bán. Lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ và xây dựng trải nghiệm khách hàng khác biệt.
Một số xu hướng được dự báo sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường trong những năm tới gồm:
Có thể thấy, thị trường F&B trong giai đoạn tới sẽ không chỉ là cuộc cạnh tranh về sản phẩm hay giá bán. Doanh nghiệp nào tận dụng tốt dữ liệu, AI và công nghệ để tối ưu vận hành, nâng cao trải nghiệm khách hàng và đổi mới liên tục sẽ là những đơn vị tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.
TacaSoft,
